Wyniki ankiety populacyjnej

W zawiązku z dużym zainteresowaniem poniższym zestawieniam zmieniamy formę jego publikacji na otwarty dostęp dla wszystkich. Jednocześnie treść została uzupełniona o dodatkową rycinę umieszczoną na końcu. Zapraszamy do lektury :)

  W odpowiedzi na oczekiwania środowiskowe, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny sądowej uskutecznił badania ankietowe na temat liczebności lekarzy posiadających specjalizację z medycyny sądowej, ich bieżącej aktywności w roli opiniujących oraz struktury zatrudnienia. Punktem odniesienia były statystyki Naczelnej Izby Lekarskiej – zestawienie lekarzy wg dziedziny i stopnia specjalizacji obejmujące 214 specjalistów naszej branży (rycina 1). Według aktualnego rejestru NIL z 31.10.2025, 94% z nich jest wciąż aktywnych zawodowo (rycina 2). 
 

Rycina 1

Rycina 2

  Kwerenda środowiskowa została zrealizowana z udziałem konsultantów wojewódzkich, którzy nie mieli jednak pełnego rozeznania szczególnie wśród lekarzy posiadających również inne specjalizacje i praktykujących w dziedzinach klinicznych lub zakończyli już swoją aktywność zawodową. Brakujące osoby zostały wyszukane z wykorzystaniem archiwalnej dokumentacji Profesor Barbary Świątek – poprzedniego konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny sądowej. Aktualny status poszczególnych osób oraz posiadane specjalizacje weryfikowano w Centralnym Rejestrze Lekarzy. Z uwagi na ograniczenia RODO nie ma możliwości publikacji listy imiennej, lecz jedynie zestawienia zbiorcze.
  Uzyskano bardzo podobny sumaryczny wynik pozytywnych identyfikacji (N=213) przy nieco większym odsetku specjalistów niż w zestawieniu NIL (rycina 3). Rozbieżność ta może wynikać z mylącej terminologii i omyłkowego traktowania jako specjalistów lekarzy z dawnym pierwszym stopniem specjalizacji, którzy poprawnie powinni być określani mianem lekarzy medycyny sądowej (w nomenklaturze NIL są to natomiast „specjaliści I st.”). Ponadto wykaz NIL z dużym opóźnieniem rejestruje zgony lekarzy. 

Rycina 3
 

  Statystyki NIL mogą również dawać mylne wyobrażenie o aktywności zawodowej specjalistów i lekarzy medycyny sądowej. Dlatego w badaniu ankietowym jako podstawowe kryterium przyjęto działalność opiniodawczą w roli biegłych (rycina 4).

 Rycina 4

  W ramach badań ankietowych zweryfikowano również rodzaj wykonywanego zatrudnienia. W grupie biernych opiniodawczo, zgodnie z przewidywaniami, dominowali emeryci, dwukrotnie mniejsza była grupa lekarzy praktykujących w dziedzinach innych niż medycyna sądowa, a tylko kilka osób zaprzestało wykonywania zawodu lekarza lub wyemigrowało (rycina 5).

Rycina 5
 

  W grupie lekarzy posiadających specjalizację z medycyny sądowej i wciąż aktywnych w roli biegłych (opiniujących) zdecydowanie przeważają nadal osoby zatrudnione w jednostkach uczelni medycznych, a dwukrotnie mniejsza liczba biegłych działa w podmiotach prywatnych (zazwyczaj jako opiniujący indywidualnie). Relatywnie nieliczną grupę tworzą aktywni opiniodawczo emeryci, zaś tylko pojedyncze osoby z naszej specjalności pracują w jednostkach szpitalnych lub w strukturach resortów mundurowych (rycina 6). 

Rycina 6

 
  Statystyki nie uwzględniają lekarzy rezydentów (w trakcie specjalizacji), którzy są zatrudnieni wyłącznie w akredytowanych zakładach medycyny sądowej uczelni medycznych. Część z nich zdało już egzamin specjalizacyjny, lecz nie zrealizowało jeszcze wymaganych procedur, kursów i staży (od 2020 r. można przystępować do PES na przedostatnim roku rezydentury) lub jeszcze nie złożyło wymaganych dokumentów w systemie SMK.

Rycina 7