
Wychodząc naprzeciw problemom związanym z procedurą stwierdzania zgonu Zespół PMTSIK ds medycznych i formalnych aspektów stwierdzania zgonu, w składzie:
- dr n.med. Bartosz Burchardt
- dr n.med. Marcin Fudalej
- dr n.med. Artur Moskała (przewodniczący)
- dr n.med. Anna Smędra
- prof. dr hab. Grzegorz Teresiński
opracował algorytm postępowania dla osób stwierdzających zgon w warunkach pozaszpitalnych.
W trakcie prac zagadnienie było konsultowane z członkami PTMSiK, Komitetem ds. Medycznych przy Krajowej Radzie Ratowników Medycznych oraz Krakowskim Pogotowiem Ratunkowym. Bardzo dziękujemy za włączenie się w prace Zespołu.
Z uwagi na złożony charakter problemu algorytm został podzielony na części:
- etap 1a - określenie osoby na której spoczywa obowiązek stwierdzenia zgonu w warunkach domowych i innych miejscach niepublicznych
- etap 1b - określenie osoby na której spoczywa obowiązek stwierdzenia zgonu w miejscach publicznych
- etap 2 - medyczne stwierdzenie zgonu
- etap 3 - postępowanie od momentu medycznego stwierdzenia zgonu do wydania karty zgonu
Takie ujęcie tematu ma zapewnić jak najbardziej przejrzystą, prostą a jednocześnie kompleksową formę.
Zdajemy sobie sprawę, że zagadnienie stwierdzania zgonu w warunkach pozaszpitalnych jest złożone i nieraz problematyczne, dlatego jesteśmy otwarci na wszelkie uwagi, komentarze, poprawki, które proszę zgłaszać na adres
Algorytm przestawiamy poniżej, a wersję do pobrania można znaleźć pod tym linkiem - https://ptmsik.pl/wytyczne-zalecenia
Przewodniczący Zespołu
dr n.med. Artur Moskała




Polskie Towarzystwo Medycyny Sądowej i Kryminologii dokonało wyboru reprezentantów Towarzystwa do udziału w pracach Komitetu Zadaniowego KZ 505 ds. Procesów Kryminalistycznych Polskiego Komitetu Normalizacyjnego nad opracowaniem projektu międzynarodowej normy - ISO/NP 25714 - Recovery of items (Evidence Materials) in sexual assault cases. Zostali nimi:
· dr Agnieszka Nowak z KiZMSiTSL SUM w Katowicach
· prof. Marcin Woźniak z KMS UMK w Toruniu CM w Bydgoszczy
W dniu 13 stycznia 2026r. odbyło się robocze spotkanie Zarządu Głównego PTMSiK, na którym omawiano kwestie organizacyjne, legislacyjne i cele strategiczne. Najważniejsze sprawy, które zostały omówione, to:
- ustalenia ze spotkania w MZ 15.12.2025r. w sprawie nowelizacji ustawy o działalności leczniczej
- problem spadku aktywności na forum internetowym i pomysły na jego reaktywację
- postęp prac nad opracowaniem standardów umiejętności lekarskich w dziedzinie medycyny sądowej; propozycja zgłoszenia nowej umiejętności – tanatologii sądowej dostępnej dla szerokiej grupy lekarzy
- planowany wzrost kwoty bazowej o 3%
- aktywność Oddziałów Terenowych Towarzystwa
- nowe osoby rozpoczynające szkolenie specjalizacyjne w zakładach medycyny sądowej
- ocena działań podjętych w ramach powołanych komisji problemowych
- bieżące sprawy finansowe Towarzystwa, w tym propozycja rozpowszechnienia bilansu rocznego - planu wydatków i szacowanych przychodów; propozycje pozyskania dodatkowych (poza składkami członkowskimi) środków na cele działalności statutowej
propozycje zmian w składzie Rady Naukowej AMSiK
- postęp działań Redakcji AMSiK odnośnie pozyskania wskaźnika oddziaływania czasopisma Impact Factor (IF)
- inne bieżące problemy i kwestie w działalności naszego Towarzystwa.
Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny sądowej w odpowiedzi na zapytanie Ministerstwa Zdrowia przedstawił ocenę potrzeb kadrowych w naszej dziedzinie wraz z przewidywanym zapotrzebowaniem na miejsca szkoleniowe. Po raz kolejny zwrócił uwagę na ekonomiczne przyczyny niewielkiego zainteresowania rozpoczynaniem szkolenia specjalizacyjnego z medycyny sądowej, czego głównym powodem jest paradoksalnie poprawa warunków finansowych w całym systemie ochrony zdrowia, ponieważ stawki gwarantowanego wynagrodzenia zasadniczego dotyczą wyłącznie lekarzy zatrudnionych w podmiotach leczniczych i nie obejmują specjalistów medycyny sądowej.
Problem ten dotyczy nie tylko naszej dziedziny. W uczelniach medycznych obserwowany jest proces odpływu nauczycieli akademickich z wykształceniem medycznym do sektora usług zdrowotnych. Tendencje te doprowadzą do sytuacji, gdy kadra dydaktyczna w uczelniach kształcących przyszłych lekarzy będzie składać się (w zakresie przedmiotów przedklinicznych) głównie z osób niebędących lekarzami, co grozi radykalnym pogorszeniem jakości kształcenia.
W opinii konsultanta, zahamowanie tych niekorzystnych trendów mogłyby zmienić uznanie zatrudnienia lekarza w roli nauczyciela akademickiego na wyższej uczelni medycznej za równoważne z wykonywaniem pracy w podmiocie leczniczym (w odniesieniu do ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych). Powtórzony został również postulat uznania medycyny sądowej za specjalność priorytetową/deficytową.
Ministerstwo Zdrowia pracuje nad aktualizacją wyceny gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz tworzeniem wykazu świadczeń możliwych do realizacji w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS). Na prośbę Departamentu Analiz i Strategii MZ o wskazanie w każdej specjalności priorytetowych procedur medycznych, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny sądowej zwrócił uwagę, iż aktualnie procedowany projekt nowelizacji ustawy o działalności leczniczej (UD 234 w wykazie RCL) przewiduje rozszerzenie definicji "świadczenia zdrowotnego" (art. 2 ust. 1 pkt 10) o czynności związane ze stwierdzaniem i dokumentowaniem zgonów. Spowoduje to konieczność uwzględnienia nowych procedur w wykazach udzielanych świadczeń, dotyczących oględzin zwłok, dokumentacji zgonu, a także dodatkowej diagnostyki pośmiertnej.
Mimo iż określenie "udzielania świadczeń medycznych" w medycynie sądowej może wydawać się nieco osobliwe, to kwestie dokumentowania przyczyn i okoliczności zgonów stanowią ważny aspekt gromadzenia informacji statystycznych o stanie zdrowia populacji, które powinny stanowić nie tylko rzetelną podstawę wszelkich działań podejmowanych w obszarze ochrony zdrowia i realizacji zadań polityki zdrowotnej, lecz być identyfikowane również w wymiarze jednostkowym – jako faktyczne zamknięcie historii leczenia każdego pacjenta.
Odrębną kwestią, lecz również objętą obszarem działań podejmowanych w ramach AOS, jest wykonanie oględzin ciała i udokumentowanie obrażeń u żyjących osób dotkniętych przestępstwem, które są obowiązkiem każdego lekarza POZ w sytuacji zgłoszenia przemocy w rodzinie – zgodne z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1673) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy domowej (Dz.U. 2023 poz. 1827).
Celem wystąpienia było zwrócenie uwagi Resortu Zdrowia na konieczność uwzględnienia ww. zagadnień w szerszym horyzoncie przyszłych działań legislacyjnych.