Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zatwierdził zaktualizowaną Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, obejmującą 165 strategicznych infrastruktur badawczych o najwyższym potencjale naukowym. Wśród nich znalazło się przedsięwzięcie „Stworzenie Ogólnopolskiej Sieci Ośrodków Pośmiertnej Diagnostyki Obrazowej”, którego wnioskodawcą jest Uniwersytet Medyczny w Łodzi, a pomysłodawczynią i inicjatorką dr n.med. Agnieszka Jurczyk, Kierownik Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi .
Umieszczenie projektu na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej stanowi potwierdzenie jego wysokiej wartości naukowej oraz strategicznego znaczenia dla rozwoju polskiej nauki. Jak podkreślono w dokumencie Ministerstwa, wpis na Mapę jest wyrazem uznania potencjału badawczego infrastruktury i jej znaczenia dla rozwoju badań, choć nie jest równoznaczny z automatycznym przyznaniem finansowania.
Planowana sieć ma stworzyć ogólnopolską platformę współpracy ośrodków prowadzących pośmiertną diagnostykę obrazową. Rozwój nowoczesnych metod obrazowania pośmiertnego, takich jak pośmiertna tomografia komputerowa czy RTG otwiera nowe możliwości zarówno w medycynie sądowej wspierając diagnostykę, działalność naukową oraz proces kształcenia specjalistów.
To ważny krok w kierunku rozwoju nowoczesnej infrastruktury badawczej w obszarze medycyny sądowej i diagnostyki pośmiertnej. Wpisanie projektu na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej podkreśla rosnące znaczenie pośmiertnych badań obrazowych w Polsce oraz stwarza perspektywy dalszej integracji środowiska naukowego i klinicznego.
Dostępność pośmiertnych badań radiologicznych ma szczególne znaczenie w sytuacjach krytycznych, np. w razie konieczności identyfikacji ofiar katastrof, klęsk żywiołowych, a także aktów terroryzmu czy hybrydowych działań wojennych, których prawdopodobieństwo radykalnie wzrosło w ostatnim czasie. W tym celu, w wielu krajach tworzone są zespoły DVI (Disaster Victim Identification). W obliczu wzrastających zagrożeń cywilizacyjnych należy bowiem liczyć się z koniecznością szybkiego i skutecznego reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych, a pośmiertne badania radiologiczne stanowią skuteczną metodę identyfikacji ofiar oraz weryfikacji okoliczności masowych zdarzeń. Jest to wymierny aspekt społeczny obejmujący obszar bezpieczeństwa publicznego i wzmacniania podstaw bezpieczeństwa Państwa oraz wsparcia realizacji porozumień międzynarodowych.
Gratulujemy wszystkim osobom i zespołom zaangażowanym w przygotowanie projektu oraz życzymy powodzenia w realizacji tego ważnego przedsięwzięcia.
Polskie Towarzystwo Medycyny Sądowej i Kryminologii przedstawia opracowanie przygotowane przez Komisję Histopatologii Sądowej PTMSiK, zawierające zalecenia dotyczące pobierania materiału do badań histopatologicznych oraz wskazań do ich wykonywania w praktyce medycyny sądowej. Dokument stanowi próbę ujednolicenia postępowania i wskazuje minimalny zakres badań, który może przyczynić się do poprawy jakości diagnostyki pośmiertnej.
Badania histopatologiczne pozostają jednym z najważniejszych badań dodatkowych wykonywanych podczas sekcji zwłok. W wielu przypadkach dostarczają kluczowych informacji umożliwiających ustalenie przyczyny i mechanizmu zgonu, zwłaszcza gdy badanie makroskopowe nie wykazuje zmian wyjaśniających śmierć. Dokument podkreśla również ich znaczenie w opiniowaniu dotyczącym podejrzenia błędów medycznych, nagłych zgonów sercowych, zgonów dzieci i niemowląt, a także w diagnostyce wielu innych przypadków o istotnym znaczeniu sądowo-lekarskim.
W opracowaniu przedstawiono m.in.:
• zasady prawidłowego pobierania i utrwalania materiału do badań histopatologicznych,
• rekomendowany minimalny zestaw narządów oraz lokalizacje pobierania wycinków,
• szczegółowe wskazania do wykonywania badań histopatologicznych w medycynie sądowej,
• sytuacje wymagające rozszerzenia diagnostyki, w tym badania neuropatologiczne oraz badania popłodu,
• przykładowe miejsca pobierania wycinków z serca, wątroby i nerki zilustrowane materiałem fotograficznym.
Publikacja opiera się na aktualnym stanie wiedzy, wcześniejszych rekomendacjach krajowych oraz obowiązujących standardach patomorfologii i stanowi praktyczne wsparcie dla lekarzy medycyny sądowej wykonujących sekcje zwłok. Komisja zapowiada również przygotowanie kolejnego dokumentu poświęconego stosowaniu barwień dodatkowych w histopatologii sądowej.
Zachęcamy do zapoznania się z pełnym dokumentem oraz stosowania przedstawionych zaleceń w codziennej praktyce -> LINK
Ministerstwo Sprawiedliwości kontynuuje prace nad reformą systemu biegłych sądowych. Rząd przyjął projekt nowelizacji przepisów, który zakłada m.in. utworzenie centralnej elektronicznej listy biegłych sądowych prowadzonej w ramach istniejącego Rejestru Osób Biorących Udział w Postępowaniu Sądowym (ROBUS). Rozwiązanie ma zastąpić dotychczasowe, rozproszone listy prowadzone przez poszczególne sądy okręgowe.
Nowy system ma ułatwić sądom i prokuraturze wyszukiwanie ekspertów według specjalizacji oraz zapewnić dostęp do aktualnych danych dotyczących biegłych. Część informacji będzie dostępna publicznie, natomiast dane wrażliwe pozostaną dostępne wyłącznie dla uprawnionych organów.
Projekt przewiduje również wprowadzenie jednoznacznych przepisów gwarantujących osobom głuchym i niedosłyszącym prawo do bezpłatnego korzystania z pomocy tłumacza polskiego języka migowego w postępowaniu sądowym.
Proponowane rozwiązania stanowią kolejny etap przygotowywanej kompleksowej reformy systemu biegłych sądowych. Równolegle trwają prace nad odrębną ustawą o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących, która ma uregulować m.in. zasady certyfikacji, wpisu do krajowego rejestru oraz nadzoru nad wykonywaniem funkcji biegłego.
W dniu 30.07.2026 r. miało miejsce kolejne spotkanie robocze ZG PTMSiK. Zarząd przegłosował dwie uchwały: rozszerzenie działalności gospodarczej o reklamę oraz warunkowe przyjęcie zaleceń komisji histopatologicznej. Omówiono potencjalne projekty informatyczne dla towarzystwa, zmiany kadrowe w Zakładach oraz przygotowania do konferencji CASUS 2026. Dyskutowano również o frekwencji webinaru dla ratowników medycznych i planach kolejnych edycji szkoleń on-line.
Prowadzono również dyskusję nad rozwojem medycyny sądowej w oparciu o nowoczesne narzędzia informatyczne. Kol. Marcin Fudalej przedstawił koncepcję współpracy ze studentami informatyki pod kątem tworzenia aplikacji w ramach prac magisterskich, bezkosztowo dla Towarzystwa. Podjęto również temat stworzenia narzędzia do obsługi całości działalności usługowej ZMS-ów (obsługa sekretariatu, prosektorium, automatyzacja tworzenia protokołów, etc.) – rozważano koszty, w tym koszty odroczone. Temat ten będzie kontynuowany w szerszym gronie w trakcie Zebrania regulaminowego ZG (CASUS).
Podsumowano webinar dla Ratowników Medycznych o stwierdzaniu. Podjęto decyzję, że szkolenia będą kontynuowane z większym zaangażowaniem w akcję medialną skierowaną do grupy docelowej.
Omówiono zmiany Kadrowe w poszczególnych Katedrach i Zakładach oraz wyniki Ewaluacji Uczelni Medycznych. Gratulacje dla przedstawicieli Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku za otrzymanie w ewaluacji kategorii A+ oraz we Wrocławiu za A. Przy okazji podniesiono kwestię zaliczenia działalności komercyjnej ZMS-ów jako działalności gospodarczej Uczelni, która może przekładać się na ocenę Uczelni w ewaluacji (działalność B+R).
Kontynuowane są prace nad umiejętnościami medycznymi – Konsultant Krajowy w najbliższym czasie planuje omówienie tej kwestii podczas spotkania z Dyrektorem CMKP, jak również problemu rezydentur z medycyny sądowej oraz nowego programu specjalizacyjnego z uwzględnieniem sugestii osób obecnie specjalizujących się.
W resorcie sprawiedliwości nadal trwają prace nad Ustawą o Biegłych, ale nie jest ona traktowana priorytetowo. Wprowadzenie tej ustawy jest blokowane przez ograniczenia budżetowe państwa. Towarzystwo na bieżąco monitoruje prace konsultacyjne.
Podsumowano stan finansowy PTMSiK oraz zaległości w składkach za 2026 rok – w najbliższych dniach zostanie przeprowadzona akcja przypominająca. Na konto wpłynęły darowizny dla OPP w wysokości 9000 złotych – z całego serca dziękujemy darczyńcom.
Następne zebranie ZG w poszerzonym składzie jest planowane stacjonarnie w trakcie Konferencji Naukowej CASUS.
Powstała w 1992 r. Europejska Rada Medycyny Sądowej (European Council of Legal Medicine – ECLM), obecnie funkcjonująca pod rozszerzoną nazwą European Council of Legal and Forensic Medicine (ECLFM), jest oficjalnym organem zajmującym się sprawami zawodowymi, naukowymi i edukacyjnymi dotyczącymi naszej dyscypliny na poziomie międzynarodowym. ECLFM aktualnie zrzesza przedstawicieli 36 krajów (27 państw członkowskich UE i 9 innych krajów europejskich). Członkiem Zarządu Głównego (Executive Committee) ECLFM jest aktualnie prof. Jarosław Berent, wcześniejszy długoletni prezes PTMSiK, a nasz kraj reprezentują również delegaci: prof. Grzegorz Teresiński oraz dr hab. Krzysztof Maksymowicz.Jednym z obszarów aktywności ECLFM były podejmowane od 2011 r. działania zmierzające do formalnego uznania medycyny sądowej i prawnej (legal & forensic medicine) za odrębną specjalizację medyczną ("recognition of the monospecialty") w rozumieniu równoważności obszaru jej praktykowania w całej Unii Europejskiej. Oznacza to, iż szkolenie specjalizacyjne ukończone w jednym kraju będzie uznawane w innych krajach europejskiego obszaru gospodarczego i pozwoli lekarzowi pracować w nich jako specjalista bez konieczności przechodzenia formalnej ścieżki weryfikacji posiadanych kompetencji. Medycyna sądowa nie została dotąd objęta dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych migrujących specjalistów (2005/36/WE). Jednym z powodów były prawdopodobnie kwestie związane ze zróżnicowanym nazewnictwem (medycyna sądowa, medycyna prawna, patologia sądowa, orzecznictwo sądowe itd.) oraz krańcowo odmienne systemy jurysdykcyjne oraz organizacja zadań związanych z dostarczaniem usług eksperckich na rzecz organów stosowania prawa w poszczególnych krajach Unii Europejskiej.Zgodnie z artykułem 26 Dyrektywy 2005/36/WE, Komisja Europejska może dodać nową specjalizację medyczną do punktu 5.1.3 Załącznika V do Dyrektywy 2005/36/WE za pośrednictwem aktu delegowanego, jeśli specjalizacja medyczna jest wspólna dla co najmniej dwóch piątych państw członkowskich (40%), tj. dla 11 państw członkowskich.
Zgłoszenie takie w odniesieniu do naszego kraju zostało wniesione przez prof. J.Berenta w 2024 r. za pośrednictwem koordynatora systemu IMI (Internal Market Information – System Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym) w Departamencie Spraw Europejskich w Ministerstwie Rozwoju i Technologii.Dopiero w pierwszym półroczu 2026 r. osiągnięty został próg 11 zgłoszeń z uprawnionych państw członkowskich UE. Oznacza to rozpoczęcie procesu włączania naszej dyscypliny do załącznika V listy specjalizacji. Komisja Europejska pod przewodnictwem Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego (Directorate-General for Employment, Social Affairs and Inclusion – DG EMPL, sekcja B.5 – Kwalifikacje zawodowe i umiejętności na rzecz konkurencyjności) może już rozpoczynać przegląd zgłoszeń w systemie IMI. Wspomniana wyżej Dyrektywa podlega corocznej aktualizacji, a zatem w przypadku stwierdzenia poprawności złożonych wniosków, nasza specjalizacja może zostać już niedługo uwzględniona we wspomnianym wyżej załączniku. Natomiast w przypadku stwierdzenia uchybień formalnych, zdaniem Egzekutywy ECLFM, jeszcze co najmniej 4 dodatkowe kraje EU mogłyby złożyć wnioski za pośrednictwem IMI, gdyż posiadają wyodrębnione ścieżki kształcenia w obszarze medycyny sądowej spełniające formalne kryteria równoważności.Oficjalne uznanie medycyny sądowej za równoważny obszar specjalizacyjny w krajach EU otworzy pole do harmonizowania programów kształcenia specjalizacyjnego (idea stworzenia wspólnego europejskiego programu szkolenia specjalizacyjnego), ujednolicania standardów szkolenia oraz wzmacniania współpracy pomiędzy europejskimi organizacjami reprezentującymi tę dziedzinę. Inicjatywa ta ma istotne znaczenie dla rozwoju naszej dyscypliny, poprawy jakości kształcenia specjalistów oraz zapewnienia wysokich standardów opiniowania medyczno-sądowego. PTMSiK, jako jedno z towarzystw naukowych współpracujących z ECLFM ( eclfm.com/en/links/societies/), zamierza wspierać te inicjatywy.
- Projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej po konsultacjach
- Podsumowanie posiedzenia Zarządu Głównego PTMSIK w dniu 25.06.2026r.
- Projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w RCL
- Badania poszukiwawczo-ekshumacyjne polskich ofiar czystek etnicznych na Wołyniu (1992-2026)