Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny sądowej w odpowiedzi na zapytanie Ministerstwa Zdrowia przedstawił ocenę potrzeb kadrowych w naszej dziedzinie wraz z przewidywanym zapotrzebowaniem na miejsca szkoleniowe. Po raz kolejny zwrócił uwagę na ekonomiczne przyczyny niewielkiego zainteresowania rozpoczynaniem szkolenia specjalizacyjnego z medycyny sądowej, czego głównym powodem jest paradoksalnie poprawa warunków finansowych w całym systemie ochrony zdrowia, ponieważ stawki gwarantowanego wynagrodzenia zasadniczego dotyczą wyłącznie lekarzy zatrudnionych w podmiotach leczniczych i nie obejmują specjalistów medycyny sądowej.
Problem ten dotyczy nie tylko naszej dziedziny. W uczelniach medycznych obserwowany jest proces odpływu nauczycieli akademickich z wykształceniem medycznym do sektora usług zdrowotnych. Tendencje te doprowadzą do sytuacji, gdy kadra dydaktyczna w uczelniach kształcących przyszłych lekarzy będzie składać się (w zakresie przedmiotów przedklinicznych) głównie z osób niebędących lekarzami, co grozi radykalnym pogorszeniem jakości kształcenia.
W opinii konsultanta, zahamowanie tych niekorzystnych trendów mogłyby zmienić uznanie zatrudnienia lekarza w roli nauczyciela akademickiego na wyższej uczelni medycznej za równoważne z wykonywaniem pracy w podmiocie leczniczym (w odniesieniu do ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych). Powtórzony został również postulat uznania medycyny sądowej za specjalność priorytetową/deficytową.
W dniu 13 stycznia 2026r. odbyło się robocze spotkanie Zarządu Głównego PTMSiK, na którym omawiano kwestie organizacyjne, legislacyjne i cele strategiczne. Najważniejsze sprawy, które zostały omówione, to:
- ustalenia ze spotkania w MZ 15.12.2025r. w sprawie nowelizacji ustawy o działalności leczniczej
- problem spadku aktywności na forum internetowym i pomysły na jego reaktywację
- postęp prac nad opracowaniem standardów umiejętności lekarskich w dziedzinie medycyny sądowej; propozycja zgłoszenia nowej umiejętności – tanatologii sądowej dostępnej dla szerokiej grupy lekarzy
- planowany wzrost kwoty bazowej o 3%
- aktywność Oddziałów Terenowych Towarzystwa
- nowe osoby rozpoczynające szkolenie specjalizacyjne w zakładach medycyny sądowej
- ocena działań podjętych w ramach powołanych komisji problemowych
- bieżące sprawy finansowe Towarzystwa, w tym propozycja rozpowszechnienia bilansu rocznego - planu wydatków i szacowanych przychodów; propozycje pozyskania dodatkowych (poza składkami członkowskimi) środków na cele działalności statutowej
propozycje zmian w składzie Rady Naukowej AMSiK
- postęp działań Redakcji AMSiK odnośnie pozyskania wskaźnika oddziaływania czasopisma Impact Factor (IF)
- inne bieżące problemy i kwestie w działalności naszego Towarzystwa.
Przekazanie 1,5% podatku na rzecz Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii jest inwestycją w rzetelność opiniowania sądowo‑lekarskiego, rozwój nauk sądowych oraz bezpieczeństwo prawne obywateli.
Wsparcie PTMSiK wzmacnia fundamenty nowoczesnego państwa prawa, opartego na wiarygodnych dowodach i wysokich standardach ekspertyz medyczno‑sądowych.
Wsparcie PTMSiK wzmacnia fundamenty nowoczesnego państwa prawa, opartego na wiarygodnych dowodach i wysokich standardach ekspertyz medyczno‑sądowych.
Ministerstwo Zdrowia pracuje nad aktualizacją wyceny gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz tworzeniem wykazu świadczeń możliwych do realizacji w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS). Na prośbę Departamentu Analiz i Strategii MZ o wskazanie w każdej specjalności priorytetowych procedur medycznych, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny sądowej zwrócił uwagę, iż aktualnie procedowany projekt nowelizacji ustawy o działalności leczniczej (UD 234 w wykazie RCL) przewiduje rozszerzenie definicji "świadczenia zdrowotnego" (art. 2 ust. 1 pkt 10) o czynności związane ze stwierdzaniem i dokumentowaniem zgonów. Spowoduje to konieczność uwzględnienia nowych procedur w wykazach udzielanych świadczeń, dotyczących oględzin zwłok, dokumentacji zgonu, a także dodatkowej diagnostyki pośmiertnej.
Mimo iż określenie "udzielania świadczeń medycznych" w medycynie sądowej może wydawać się nieco osobliwe, to kwestie dokumentowania przyczyn i okoliczności zgonów stanowią ważny aspekt gromadzenia informacji statystycznych o stanie zdrowia populacji, które powinny stanowić nie tylko rzetelną podstawę wszelkich działań podejmowanych w obszarze ochrony zdrowia i realizacji zadań polityki zdrowotnej, lecz być identyfikowane również w wymiarze jednostkowym – jako faktyczne zamknięcie historii leczenia każdego pacjenta.
Odrębną kwestią, lecz również objętą obszarem działań podejmowanych w ramach AOS, jest wykonanie oględzin ciała i udokumentowanie obrażeń u żyjących osób dotkniętych przestępstwem, które są obowiązkiem każdego lekarza POZ w sytuacji zgłoszenia przemocy w rodzinie – zgodne z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1673) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy domowej (Dz.U. 2023 poz. 1827).
Celem wystąpienia było zwrócenie uwagi Resortu Zdrowia na konieczność uwzględnienia ww. zagadnień w szerszym horyzoncie przyszłych działań legislacyjnych.
W odpowiedzi na zapytanie Ministerstwa Zdrowia dotyczące projektu Krajowego Planu Transformacji (KPT) na lata 2027-2031 Konsultant Krajowy w dziedzinie medycyny sądowej:
• wskazuje na konieczność poprawy jakości statystyk publicznych o umieralności i oparcia KPT o wiarygodne dane statystyczne, krytykując stosowanie „garbage codes” w rejestrach zgonów oraz wskazując na braki w polskim systemie orzekania o przyczynach śmierci;
• proponuje uwzględnienie w sekcji Kadry instytucji koronera (obducentów medycznych ds. stwierdzania i dokumentowania zgonów jako nowej grupy deficytowych profesjonalistów medycznych przewidzianych w projekcie nowelizacji ustawy o działalności leczniczej (UD 234);
• wskazuje na zasadność pełnego ucyfrowienia systemu rejestracji zgonów;
• wskazuje na deficyt kadrowy (ok. 150 medyków sądowych) oraz konieczność zdefiniowania zakresów działania grup DVI oraz szkoleń z identyfikacji ofiar katastrof z uwzględnieniem metod radiologicznych, genetycznych i toksykologicznych;
• zwraca uwagę, że pandemia COVID-19 ujawniła dysfunkcje w badaniach post-mortem, co wymaga tworzenia centrów badawczo-rozwojowych przy uczelniach medycznych, wyposażonych w zaawansowaną infrastrukturę;
• postuluje okresowe aktualizacje KPT, współpracę z resortem obrony narodowej oraz zapewnienie systemowego wsparcia dla nowoczesnego modelu medycyny sądowej, dostosowanego do demograficznych i kryzysowych wyzwań.